Քոլեջի 2020-ի ամառային ճամբար. Անգլերենի խումբ Հայկական ազգային ծեսերը (ուսումնասիրություն)

Նախաբան.

Ըստ մեր ամառային ճամբարի մի նախագծի՝ պետք է ուսումնասիրեինք հայկական ազգային ավանդույթները, սովորույթները, ծեսերը: Մեր առցանց հանդիպման ընթացքում առաջարկեցի, որ ես կանեմ այդ ուսումնասիրությունը: Սկսեցի փնտրել տեղեկատվություն համացանցում, բայց ամեն ինչն այնքան չոր ու անհետաքրքիր էր ներկայացված: Մեր խմբի խորհրդատու ուսուցիչ Յուրա Գանջալյանը խորհուրդ տվեց ինձ ուսումնասիրել մեր երաժշտության ուսուցիչ Մարինե Մկրտչյանի բլոգը ու ես պարզեցի, որ նրա ուսումնական բլոգը հայկական ազգային ծեսերի, պարերգերի մի իսկական հանրագիտարան է:

Հայերն ավանդապաշտ ազգ են և ունեն բազում սովորույթներ, ծեսեր, որոնք փոխանցվում են սերնդեսերունդ: Սովորույթ, ծեսը որոշակի հասարակության կամ հասարակական խմբի մեջ ավանդաբար փոխանցվող և դրանց անդամների համար սովորություն դարձած վարքագիծ է։ Հետաքրքիր է, որ «ծես» հայերեն բառը անգլերենում երկու տարբեր բառերով է թարգմանվում՝ «rite», որն ասելով նկատի ունեն եկեղեցական ծեսերը և «ritual», որն ավելի լայն իմաստ է արտահայտում՝ ավելի ժողովրդական, ֆոլկլորային:

«Մխիթար Սեբաստացի» կրթահամալիրում հայկական ավանդական ծեսերը որպես պատմություն չեն սովորեցնում: Սովորողներն այդ ծեսերի մասնակիցներն են դառնում մեր երաժշտության ուսուցիչների`հատկապես Մարինե Մկրտչյանի շնորհիվ: Նա իր գործին անսահման նվիրված անձնավորություն է, ով տարիներ շարունակ, երբ հնարավորություն է ունեցել, շրջել է գյուղից գյուղ, խոսեցրել ու երգացրել ավանդազրույցներ ասացողներին, հայկական հին ծիսական երգեր երգողներին: Մարինե մկրտչյանը իր «Ազգային ծեսերին, խաղերին, երգերին, նոր կյանք» հոդվածում գրում է. «Այսպես ինձ մոտ մեծ ցանկություն առաջացավ սկսել մի կարևոր, բայց բավական դժվար ու ծավալուն գործ՝ ազգային այն ամենը, ինչը դեռ մնացել է, փնտրել, գտնել, տեսագրել, ձայնագրել, որը շատերն են արել և շարունակում են անել, որը միշտ էլ ցանկացել եմ անել, արել եմ, բայց անընդհատ կիսատ է մնացել…»: Նա հատկապես շատ է շրջել իր հայրենի Շիրակի մարզի գյուղերում: Վերադառնալով իր աշխատավայրը՝ նա այդ ամենը մեծ սիրով ու երաժիշտ-մանկավարժի իրեն հատուկ հոգածությամբ փոխանցում է սովորողներին: Ծեսերի ամենակարևոր բաղադրիչը պարերգերն են: Սկզբում Մարինե Մկրտչյանը ներկայացնում է երգի բարբառային բառերը և բացատրում դրանց նշանակությունը, իսկ այնուհետև սահուն ու երբեմն էլ աննկատ՝ արդեն բացատրված նախադասությունը երգելով է ասում:

Փետրվարյան տոներից է Տրնդեզը (Տեառնընդառաջը)։ Այն նշվում է ամեն տարի փետրվարի 14-ին (փետրվարի 13-ի երեկոյից սկսած): Այս տոնը համարվում է գարնան ավետաբեր, առատ բերք ու բարիքի, նոր ամուսնացող զույգերի բարօրության, պտղաբերության նախագուշակ: Տոնի խորհուրդը խարույկ վառելն է, քանի որ հնում հայերը հավատում էին, որ կրակը խափանում է չարը: Երիտասարդներն ու նորապսակները խարույկի վրայով ցատկում են, որպեսզի կատարվեն իրենց նպատակները, տարին բարի լինի:

Տեառնընդառաջը Հարավային դպրոց-պարտեզում.

Հրաշալի տոնախմբության է վերածվում Զատիկը մեր կրթահամալիրում

Տեսանյութը`Մարինե Մկրտչյանի

Վարդավառը նշվում է Սուրբ Զատկից 14 շաբաթ անց՝ հուլիսի վերջին: Հայ առաքելական եկեղեցին այս տոնն անվանում է Քրիստոսի պայծառակերպության տոն: Տոնը նախաքրիստոնեական ծագում ունի և կապվում է ջրի պաշտամունքի հետ: Այդ օրը հայերը միմյանց վրա ջուր են ցողում: Մոտավորապես այսպես է բացատրվում «Վարդավառը» համացանցի տեղեկատվությունների մեջ:

Մեր կրթահամալիրի սովորողները ավելի խորը, ավելի իմաստալից են տոնում այն, քանի որ ուսուցումը կապվում է ավելի հին հայկական ծեսի, սովորույթների հետ: Տոնը սկսվում է խաչբուռ պատրաստելով:

Խաչբուռը ցորենի հասկերով հյուսված խաչաձեւ կամ ծառաձեւ փունջն է: Այդ հյուսվածքը կանայք տանում էին եկեղեցի, օհրնել էին տալիս այն, որից հետո այն պահում էին իրենց ցորենի ամբարներում՝ պարկերի վրա՝ հաջորդ տարի բերքառատության ակնկալիքով: Իրենց ուսուցիչների, դաստիարակների հետ խաչբուռ են պատրաստում մեր նախակրթարանի սաները և կրտսեր դպրոցի սովորողները: Իհարկե նրանք իրենց խաչբուռները չեն տանում եկեղեցի, բայց իսկական տոն է նրանց համար մասնակցել այդ պարերգերին`միմյանց վրա վարդաջուր ցողելով:

Անձրևաբեր ծեսը

Երբեմն այնքան ցանկալի է անձրևը գյուղաբնակի համար: Անձրևն է ջրում ցորենի արտերը, անձրևն է բերքառատության բարեբերը: Այդ է պատճառը, որ անձրևի գովասանքի ծես են ստեղծել մեր նախնիները:

Տեսանյութը, գաղափարը Մարինե Մկրտչյանի

Սա կենսահաստատ պարերգ է, սեր է հայրենի բնության նկատմամբ: Մարինե Մկրտչյանը ուսուցանում է ոչ միայն երաժշտություն այլ նաև՝ բնագիտություն, ազգագրություն և ընդհանրապես՝ սեր կյանքի նկատմամբ:

Խաղողօրհնեքը նշվում է օգոստոսի 15-ի մերձակա կիրակի օրը: Այդ օրը մարդիկ նաև եկեղեցի օրհնելու են բերում առաջին անգամ քաղած խաղողը։ Խաղողի պաշտամունքը հին սովորություն է. նախաքրիստոնեական Հայաստանում խաղողը հատուկ ծիսակարգով օրհնել է արքան կամ քրմապետը:

Անցյալ տարի մեր կրթահամալիրի Քոլեջում ստեղծվեց Խաղողի և գինու դպրոցը, որը խթանեց Մարինե Մկրտչյանին, որպեսզի նա սկսի «Խաղողաքաղի», «Խաղողը ճզմելու» և «Բաղը քաղինք ու տարանք» ծիսական երգերի ուսուցումը:

Հարսանեկան արարողությունները, որպես կանոն, մեծ տոնակատարություններ են, նախկինում հարսանիքները տևել են 7 օր և 7 գիշեր։ Սովորաբար հայ երիտասարդները ամուսնանում են միմիայն ծնողների համաձայնությամբ: Փեսացուի ծնողներն այցելում են հարսնացուի ընտանիք, բանավոր պայմանավորվածություն ձեռք բերում. այս երևույթը կոչվում է «խոսք ուզել»: Հայերը կարևորում են եկեղեցով ամուսնությունը:

Մեր կրթահամալիրում արդեն երկու իսկական ծիսական հարսանիք է տեղի ունեցել`Մարինե Մկրտչյանի ծիսական բեմադրմամբ ու պարերգերով: Հարսանիքները հայերի համար ինքնամոռաց գինարբուքներ չեն եղել: Դրանց ընթացքը զուգորդվել է կատակերգերով, ծիսական պարերգերով, ուր գերիշխել ու գովերգվել է սերն ու հավատարմությունը նորաստեղծ ընտանիքում:

Միլենա Շամոյան

Խորհրդատու ուսուցիչ՝ Յուրա Գանջալյան

The Statue of Davit Sassoun in Yerevan – Սասունցի Դավիթի արձանը Երևանը

The sculptor of the statue is Yervand Kochar. The statue was erected in 1959. It is in the square just outside the railway station. During the Soviet times, most of the tourists visited Armenia by train, and the first thing that the tourists were attracted by was the statue to Davit of Sassoun. It is magnificent: a giant horseman with huge muscles, a severe look holding a huge sword in the way one holds a big broom or a scythe. The horseman doesn’t seem to be going to kill one man. He seems to be going to sweep away a huge amount of rubbish with a huge broom or mow ripe hay with a huge scythe. The horseman is Davit of Sassoun, the Armenian epic hero who according to the Armenian epic Daredevils of Sassoun, drove Arab invaders out of Armenia. There is a bowl with water flowing out of it. Yervand Kochar’s idea was to show that Armenians are very patient to an extent but when the bowl of patience is full, Armenians can rebel. And the scythe-like sword is also symbolic denoting that Armenians are not killers, they only sweep away the intruders. This is a genius piece of work.

Արձանի քանդակագործը Երվանդ Քոչարն է: Արձանը տեղադրվել է 1959-ին: Այն կայարանամերձ հրապարակում է: Խորհրդային միության տարիներին զբոսաշրջիկների մեծ մասը Հայաստան էր այցելում գնացքով և առաջին բանը, որը գրավում էր նրանց ուշադրությունը, Սասունցի Դավթի արձանն էր: Հոյակապ է այն՝ մի հսկա ձիավոր հսկա մկաններով, խոժոռ հայացքով՝ մի հսկա թուր բռնած այնպես, ինչպես մարդիկ մեծ ցախավելը կամ գերանդին են բռնում: Չի թվում, որ ձիավորը պատրաստվում է մի մարդ սպանել: Թվում է, որ նա պատրաստվում է սրբել մաքրել մեծ քանակի աղբ մի հսկայական ցախավելով, կամ էլ՝ հնձելու է հասունացած խոտը մի հսկայական գերանդիով: Ձիավորը Սասունցի Դավիթն է, որն ըստ հայկական «Սասնա ծռեր» էպոսի արաբ նվաճողներին դուրս քշեց Հայաստանից: Ժայռի վրա մի թաս կա, որից ջուր է հոսում: Երվանդ Քոչարը այդ գաղափարով ցույց է տվել, որ հայերը շատ համբերատար են մինչև մի պահի, բայց երբ համբերության թասը լցվում է, հայերը կարող են ապստամբել: Եվ գերանդու նման սուրը բռնելը նույնպես խորհրդանշական է, որը նշանակում է, որ հայերը մարդասպաններ չեն, այլ միայն սրբում դուրս են քշում ներխուժողներին: Սա արվեստի հանճարեղ գործ է:

Ապրիլի 20-24- «Մանրամասն պատասխանում ենք զբոսաշրջիկի հնարավոր հարցերին»

1. What is the climate like in Armenia?

Armenia is often described as a sunny country. The climate is highland continental, dry with four seasons. Temperatures can vary considerably between seasons. The summer is generally pleasant reaching 25°C, though in the Ararat valley temperatures can climb to 40°C.

2. Is there medical tourism in Armenia?

Medical tourism is one of the most ancient types  of tourism.  Peopled have learnt to use mineral waters in medicine since ancient times. Visit Jermuk, Aghveran and Arzni – the best known sanatoriums in Armenia.  Jermuk is considered one of the most famous resort city from the point of medical care, rest and entertainment. Aghveran gorge has a unique microclimate, which is highly recommended for a treatment of a number of illnesses.

3. Which is the best time to visit Armenia?

If you’re planning to visit Armenia, the best time to head to this country would be the beginning and ending months of summer – late May and early June or else late September and early October. This is the time when the heat is comparatively less and the weather is comfortable and idle for exploration.

4. Do Armenians write with the Latin Alphabet?

Armenian script, developed around 405 AD by Mesrop Mashtots, is one of the most unique languages in the world. The original alphabet had 36 letters, and two more were added a bit later. It is generally agreed that the Armenian alphabet is modeled after the Greek one, supplied with letters from various sources for Armenian sounds not found in Greek.

5. Is there anything which is typical of Armenia? What is there in Armenia which can’t be found in other countries?

Armenian brandy, wine, and pomegranate are exceptionally tasty. Armenian hospitality and kind people are appreciated by the tourists very much. Armenia is famous for its fountains of free drinkable water in the streets. You can’t find such fountains of drinkable water in other countries. You can’t find khachkars (cross-stones) in other countries either. 

Հեռավար֊առցանց ուսուցում Lori Province

Where is Lori Province located? Which country does it border with? Which provinces of Armenia does it border with?

Lori is a  province of Armenia. It is located in the north of the country, bordering Georgia. It is bordered by Tavush Province from the east, Kotayk Province from the southeast, Aragatsotn Provincefrom the southwest and Shirak Province from the west. The province is bordered by the Kvemo Kartliregion of Georgia.

Which city is the administrative center of Lori?
administrative center of Lori Vanadzor.

 What other towns are there in this province?
In this province are Alaverdi, Spitak, Stepanavan, and Tashir towns.

What historical monuments can draw the tourists’ attention if they visit Lori?
If they visit Lori can draw Haghpat Monastery, Sanahin Monastery, Akhtala Monastery, Kobayr Monastery.

What can you say about the nature of Lori? Which Armenian poet wrote about the beauty of Lori?
Lori is a mountainous region, dominated by the ranges of Javakheti, Bazum, Pambak, Gugark, Halab and Somkheti. The highest point of the province is Mount Achkasar of the Javakheti range. The climate is characterized with extremely cold snowy winters and mild summers. 
About the beauty of Lori wrote the Hovhannes Tumanyan.


What do your parents or grandparents know about Lori?
My grandparents tell me about the wonderful nature of Lori, as well as the beautiful sights of Lori: Haghpat, Sanahin monasteries, Lori Fortress, Debet River.

Can you find any legends about the historical monuments in Lori?

Ardvi village stands another pearl of Lori, the 8th-century Srbanes Monastery, otherwise known as Monastery of Surb Hovhannes. Near the monastery lies the tribal cemetery of an ancient princely Kalantarov family, the members of which have long ruled in the village of Ardvi. Slightly further away is Odzi Port (“snake’s navel”), a mineral spring believed to deliver water with healing powers.
The local folk knows one interesting legend about this spring. Once, Odznetsi heard a scream of a woman asking for protection from a huge snake-dragon that had crawled down from the mountain. Saint Hovhannes sent 7 of his disciples to her, but none of them would come back.

He then determined to come to help himself. Before clashing with the snake, he read a prayer. The Catholicos struck the snake with his staff and said: “Let a healing spring flow out from your navel. As for you, let your body turn into stone.”

The stricken snake slipped towards the mount and turned into stone, forming a long dark grey strip running along the brighter rock. In more modern times, scientists have analyzed the water and discovered that it contains elevated concentrations of gold and silver, which could be connected to the beliefs of the water’s curative properties.

Gerund-ի դարձվածքներ Մարտի 30-ից ապրիլի 1-ը

Մասնագիտական բովանդակությամբ Gerund-ի դարձվածքներով խոսքային նմուշների փաթեթի ուսումնասիրում և դրանց գործածման կարողությունների ձևավորում:

Խոսքային նմուշ 1

It is worth doing something. Արժե մի բան անելը:

“The Haghpat Monastic Complex is in Lori.”

Is it worth visiting?

“Yes, it is worth visiting. It is one of the most beautiful monasteries in Armenia.”

Translate into English

-Տաթևի վանական համալիրը Սյունիքի մարզում է:

The Tatev Monastic complex is in Syunik province.

-Արժե՞ տեսնել այն:

Is it worth seeing?

-Այո, իհարկե արժե տեսնել այն: Արժե տեսնել նաև աշխարհի ամենաերկար ճոպանուղին, որը Տաթևի վանքի մոտ է:

Yes , it is worth seeing. Also it is worth seeing the longist ropeway which is near Tatev Monastery.

-Ի՞նչ է սա:

What is this?

-Սա քաղցր սուջուխ է:

This is sweet sujukh.

-Արժե՞ փորձել (համտեսել) այն:

Is it worth tasting it?

-Այո, իհարկե: Արժե այն գնել և ուտել, որովհետև շատ համեղ է:

Yes, of course. It is worth buying and eating because it is very tasty.

-Ես չգիտեմ, թե արդյոք արժե այցելել Քարահունջը: Այն շատ հեռու է Երևանից:

I don’t now is it worth visiting in Qarahunj. It is very far from Yerevan.

-Կարծում եմ, որ արժե այցելել Քարահունջը: Այն 7000 տարվա պատմություն ունի:

I think that it is worth visiting in Qarahunj. It has a history of 7000 years.

Խոսքային նմուշ 2

to enjoy doing something – բավականություն ստանալ մի բան անելուց

“I enjoy traveling in a car about Armenia. What about you?”

“I enjoy looking at old Armenian manuscripts (ձեռագրեր) in the Matenadaran.”

Translate into English

-Ես բավականություն եմ ստանում՝ դիտելով Երևանի տեսարժան վայրերը, իսկ դու՞:

I enjoy looking at the interesting places of Yerevan, what about you?

-Ես բավականություն եմ ստանում՝ այցելելով Վերնիսաժ շաբաթ և կիրակի օրերին, իսկ դու՞:

I enjoy visiting in Vernissage on Saturday and Sunday, what about you?

-Ես բավականություն եմ ստանում՝  նայելով Հանրապետության հրապարակի պարող շատրվաններին, որոնք ուղեկցվում են երաժշտությամբ և լույսային էֆեկտներով:

I enjoy looking at Dancing fountains on Republic Square, accompanied by music and light effects.

Խոսքային նմուշ 3

to mind doing something – դեմ լինել մի բան անելուն

don’t mind discussing tomorrow’s  working plan. Ես դեմ չեմ քննարկել վաղվա աշխատանքային պլանը:

don’t mind your  staying at the Mariotte Hotel.  Ես դեմ չեմ, որ

Won’t you mind ….? Դեմ չե՞ք լինի…

I didn’t mind … Ես դեմ չեղա…, ես դեմ չէի…

Translate into English

Դեմ չե՞ք լինի անցկացնել  ձեր մեկ շաբաթվա արձակուրդը Ծաղկաձորում:

Won’t you mind to spending your one week vacation in Tsakhkadzor?

Դուք դեմ չե՞ք, որ մենք ավտոբուսով տանենք ձեզ Ծաղկաձոր:

Won’t you mind that we taking you Tsakhkadzor by bus.

Ես դեմ չեմ գնալ Ծաղկաձոր ավտոբուսով: Ես միայն ուզում եմ տեսնել Կեչառիս եկեղեցին և վերադառնալ Երևան:

I didn’t mind going to Tsakhkadzor by bus. I only can see kecharis church and back to Yerevan.

Now you may watch this film in which expressions with Gerund are used.

Geghard Monastery


Geghard Monastery is in Kotayk province, about 40 km to the south-east of Yerevan. The exact timing of Geghard’s construction is not known. It is said that it was founded by St. Gregory the Illuminator in the 4th century. Originally, the monastery was called Ayrivank, or the Monastery of the Caves. There were about 140 caves in the area where hermits lived. Many of the caves have collapsed due to earthquakes.

According to a legend, a sister and brother from a noble family decided to leave secular life and build a church in that area. It was difficult for them to choose a suitable place for the church. There were rocks everywhere and they asked God to help them. When they woke up in the morning, they saw their pickaxe stuck in the rock, and with their diligent labor they gradually opened a temple in the rock, where lived until their last days. This church was later called the Holy Mother of God.
So the Holy Mother of God Church is the oldest in the Geghard Monastic Complex. The Catholic Church is the main church of the Geghard Monastic Complex. It was built in the 13th century. Under the north wall of the church there is a miraculous water source that has been worshiped since pagan times. In the 13th century the spear, with which a Roman soldier had stabbed the crucified Jesus, was brought to Ayrivank. It was because of that relic spear that Ayrivank was renamed Geghard. The Armenian word for “spear” is “Geghard”. Now this relic spear is preserved in the Museum of the Mother Cathedral in Echmiadzin.

Syunik Province- Սյունիքի մարզ

Syunik Province is in the south of Armenia. It borders with Iran in the south, with the Nakhchivan Autonomous Republic of Azerbaijan in the west, Vayots Dzor Province in the north and the Nagorno-Karabakh Republic in the east. Syunik is a mountainous region with high mountains and mountainous rivers. The highest mountain here is Kaputjugh and the River Vorotan is the biggest. Kapan is the administrative center of the province. Kajaran, Goris, Sisian, Meghri are other important towns in Syunik.

The places of interest in Syunik.

The ropeway “Ta Tever” is the longest in the world. It connects the Monastic Complex Tatev with the village Halidzor.  It goes over the mountains and gorges and there are places where the ropeway is about 380 meters above the ground. The length of the ropeway is 5,7 km.

Tatev Monastery

Tatev Monastery was built in the 9th century. It is about 217 km to the south of Yerevan. It is situated near the village of Tatev, on the right bank of the River Vorotan. The monastic complex had an important defensive role in the middle ages.

Sky Observatory – 7,500 years old

Без названия (6)
Без названия (7)

“Carahunge” or “Zorats Karer” (also known as the Armenian Stonehenge) is a circle of big stones with holes in them. They are located some 200km from the Armenian capital Yerevan, not far from the town of Sisian. The holes (4-5 cm diameters) in the stones are directed to the sky like telescopes. Armenian “Carahunge” is 2000 years older than the famous Stonehenge in England. Prof. P.M. Herouni (1998) dated the structure to around 5,500 BC. There are 222 stones.

Սյունիքի մարզը գտնվում է Հայաստանի հարվում։Հարավից սահմանակից է Իրանի հետ, արևմուտքում ՝ Նախիջևանին, հյուսիսում ՝ Վայոց ձորի մարզին, արևելքում ՝ Լեռնային Ղարաբաղի հանրապետությանը:
Սյունիքը լեռնային շրջան է `բարձր լեռներով և լեռնային գետերով: Այստեղի ամենաբարձր լեռը Կապուտջուղն է, իսկ Որոտան գետը ամենամեծն է: Կապանը մարզի վարչական կենտրոնն է, սակայն մարզի այլ կարևոր քաղաքներից են՝ Քաջարանը, Գորիսը, Սիսիանը, Մեղրին։

Սյունիքի տեսարժան վայրերը
“Տա Թևեր” ճոպանուղին աշխարհում ամենաերկարն է։ Այն կապում է “Տաթևի” վանական համալիրը Հալիձոր գյուղին։ Այն անցնում է լեռների և ձորերի միջով և կան տեղեր, որտեղ ճոպանուղին գետնից մոտ 380 մետր բարձրության վրա է։ Ճոպանուղու երկարությունը 5,7 կմ․ է։

Տաթևի վանք
Տաթևի վանքը կառուցվել է 9-րդ դարում։ Այն գտնվում է 217 կմ դեպի հարավ Երևանից։ Այն տեղակայված է Տաթև գյուղի մոտ, Որոտան գետի աջ ափին: Վանական համալիրը միջնադարում ուներ կարևոր պաշրպանողական դեր։

Երկնքի աստղադիտարան – 7,500 տարեկան
“Քարահունջ” կամ “Զորաց Քարեր” (Նաև հայտնի է որպես Հայկական Սթոունհենջ) քարեր է որոնց մեջ կան մեծ անցքեր։ Այն գտնվում է մոտ 200կմ հեռավորության վրա Հայաստանի մայրաքաղաք Երևանից,Սիսիան քաղաքից ոչ հեռու։ Քարերի անցքերը (4-5 սմ տրամագծով) աստղադիտակների պես ուղղված են դեպի երկինք։ Հայկական “Քարահունջը” 2000 տարի ավելի հին է քան Անգլիայի հայտնի “Սթոունհենջը”։ Պրոֆեսոր Պ.Մ. Հերունին (1998թ․) այդ կառույցը թվագրեց մ.թ.ա. մոտ․ 5,500-ին: Կան 222 քար։

ԱՆծանոթ բառեր․

borders-սահմանակից

Ropeway- ճոպանուղի

defensive role- պաշտպանական դեր

administrative-վարչական

structure-կառույց

Vayots Dzor Province

Noravank

Noravank is a monastery in the Vayots Dzor province. It is 122 kilometers from Yerevan not far from the town of Yeghegnadzor. The road to Noravank goes through the Gorge of the River Amaghu. The gorge is exceptionally beautiful with cliffs on its both sides.
Noravank Monastery is best known for its Holy Mother of God Church (Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի). It is a two-storeyed church. On the wall of the church, there is a stone staircase which leads to the second floor. The Holy Mother of God Church was built in the 13th century. The architect of the church was Momik. Momik designed and built the church. He also created the ornaments and cross-stones.
Noravank is also called Amaghu Church which is the name of the village Amaghu, now abandoned.
Noravank was founded by Bishop Hovhannes in 1105. The monastic complex includes the church of S. Karapet, S. Grigor chapel with a vaulted hall (կամարակապ սրահ), and the church of S. Astvatsatsin (Holy Mother of God).
On the way to Yeghegnadzor there is a sunny village which is famous for its wine Areni. Areni. There is a wine factory outside the village and just adjacent to the factory there is a small firm shop where travelers and especially tourists can stop to taste a glass of legendary Areni wine.

A perfectly preserved shoe has been found in a cave in Vayots Dzor region near the village of Areni. The 5,500-year-old shoe is the oldest leather shoe in the world. The Armenian shoe is named “Charokh”.

Vocabulary
Cliff – ուղղաբերձ ժայռ
Gorge – կիրճ
Monastic complex – վանական համալիր
Two-storeyed -երկհարկանի
Include – ներառել
Abandoned – լքված